Nguyên nhân nhớt động cơ tàu cá bị đen, đặc, hao nhanh & Giải pháp từ PTT Seatech

Trong điều kiện đánh bắt khắc nghiệt, động cơ tàu cá phải hoạt động liên tục dưới tải trọng lớn. Hiện tượng dầu nhớt chuyển màu đen kịt, đặc quánh hoặc hao hụt nhanh chóng là những vấn đề nan giải đối với nhiều chủ tàu. Bài viết này của SIAM Brothers Việt Nam sẽ phân tích chi tiết nguyên nhân, tác hại khôn lường của tình trạng trên, cách nhận biết các dấu hiệu bất thường và gợi ý các cách chọn dòng nhớt chuyên dụng như PTT Seatech phù hợp nhất cho tàu thuyền.

Nguyên nhân vì sao dầu nhớt chuyển sang màu đen và hao hụt nhanh?

Nhiều chủ tàu thường lo lắng khi thấy nhớt chuyển sang màu đen. Thực tế, nhớt chuyển màu sau một thời gian vận hành là hiện tượng bình thường, chứng tỏ phụ gia tẩy rửa đang làm việc. Nguyên do bao gồm:

• Sự tích tụ của muội than: Quá trình đốt cháy nhiên liệu diesel sinh ra rất nhiều muội than. Nếu dầu nhớt có chất lượng thấp, khả năng phân tán kém, các hạt muội than này sẽ không được làm sạch mà kết tụ lại với nhau thành mảng lớn.
• Oxy hóa do nhiệt độ quá cao: Động cơ tàu cá luôn vận hành ở nhiệt độ và áp suất cực lớn. Nhiệt độ cao làm các phân tử dầu gốc bị bẻ gãy cấu trúc và phản ứng với oxy tạo thành cặn nhựa, bùn, khiến nhớt mất đi tính linh động và trở nên đặc quánh.
• Tạp chất xâm nhập: Bụi bẩn từ môi trường bên ngoài lọt qua bầu lọc gió, hoặc mạt kim loại sinh ra do ma sát hòa lẫn vào nhớt cũng làm nhớt nhanh chóng chuyển màu đen sậm và thô ráp.

Trong quá trình vận hành liên tục, lượng nhớt sẽ dần hao hụt. Tuy nhiên, nếu nhớt đen kịt, đặc quánh kèm theo hao hụt nhanh thì đó là tín hiệu đáng lưu ý.

• Độ bền nhiệt của nhớt kém: Nhớt rẻ tiền thường có điểm chớp cháy thấp và tính bay hơi cao. Dưới nhiệt độ khốc liệt của buồng đốt, nhớt bị bốc hơi nhanh chóng.
• Mòn xéc-măng và xi-lanh: Khi độ hở giữa xéc-măng và thành xi-lanh lớn, dầu nhớt từ các-te sẽ sục lên buồng đốt và bị đốt cháy cùng với nhiên liệu, gây hao hụt nghiêm trọng (hiện tượng "ăn nhớt").
• Rò rỉ cơ học: Gioăng phớt bị lão hóa, nứt vỡ do nhiệt độ cao khiến nhớt rò rỉ ra bên ngoài động cơ.

Tác hại khôn lường từ việc sử dụng nhớt không đủ tiêu chuẩn

Việc tiếp tục vận hành khi nhớt đã xuống cấp, đen đặc và hao hụt mang lại những hệ lụy vô cùng lớn:

Ảnh hưởng trực tiếp đến động cơ

• Suy giảm khả năng bôi trơn và mài mòn nghiêm trọng: Nhớt đặc quánh không thể luân chuyển nhanh tới các ngóc ngách hẹp. Các chi tiết chuyển động trọng yếu như piston, trục khuỷu, bạc lót bị thiếu nhớt sẽ cọ xát trực tiếp vào nhau, gây xước và mài mòn cực nhanh.
• Tắc nghẽn hệ thống: Cặn bùn đóng bám làm tắc nghẽn lọc nhớt và các đường ống dẫn dầu. Khi nhớt không thể lưu thông, động cơ có nguy cơ bị lột dên, bó máy (kẹt cứng động cơ) ngay giữa biển khơi.
• Kém tản nhiệt: Nhớt đóng vai trò hấp thụ nhiệt và làm mát. Khi nhớt đặc và ít đi, máy sẽ nhanh chóng bị quá nhiệt.

Ảnh hưởng nghiêm trọng đến chi phí

• Tốn kém nhiên liệu: Máy ì ạch do ma sát lớn buộc chủ tàu phải tăng ga, tiêu hao lượng dầu DO nhiều hơn mức bình thường từ 10 - 20%.
• Chi phí sửa chữa khổng lồ: Việc đại tu, thay thế phụ tùng động cơ tàu tiêu tốn từ hàng chục đến hàng trăm triệu đồng.
• Mất nhiều thời gian: Tàu hỏng hóc buộc phải nằm bờ hoặc kéo về đất liền, làm gián đoạn chuỗi ngày đánh bắt, gây thất thu trực tiếp cho chủ tàu và bạn thuyền.

Dấu hiệu nhận biết bất thường từ động cơ cần thay nhớt ngay

Để bảo vệ động cơ tàu, bà con cần chú ý nhận biết các dấu hiệu bất thường sau:

Tiếng ồn và độ rung bất thường:

Động cơ phát ra tiếng gõ kim loại lớn hơn bình thường, máy rung lắc mạnh do thiếu màng dầu bôi trơn đệm giữa các chi tiết.

Xả khói đen hoặc khói xanh:

Máy xả khói đen mù mịt chứng tỏ động cơ đang bị quá tải hoặc nhớt đang lẫn cặn quá nhiều. Nếu khói có màu xanh đen kèm mùi khét lẹt, đó là dấu hiệu nhớt đang lọt vào buồng đốt và bị cháy.

Động cơ ì ạch, sụt giảm công suất:

Tàu lên ga không thoát, tốc độ giảm dù đã chạy hết công suất.

Đèn cảnh báo áp suất nhớt sáng (trên bảng điều khiển):

Đây là cảnh báo áp suất dầu bôi trơn đang ở mức thấp nguy hiểm.

Kiểm tra qua que thăm nhớt:

Khi rút que thăm, nếu thấy mức nhớt tụt dưới vạch MIN, màu nhớt đen đặc như hắc ín, nhỏ một giọt lên tay xoa thấy cợn nhám (mạt sắt) và vón cục thì bắt buộc phải xả bỏ và thay nhớt, thay lọc ngay lập tức.

Khuyến cáo kỹ thuật dành cho chủ tàu cá

Để duy trì phong độ đỉnh cao cho máy tàu, các chuyên gia kỹ thuật khuyến cáo:

Kiểm tra nhớt định kỳ:

Bắt buộc kiểm tra que thăm nhớt trước khi nổ máy bắt đầu mỗi chuyến biển và thường xuyên theo dõi trong suốt hải trình.

Tuân thủ chu kỳ thay nhớt:

Thay nhớt định kỳ theo số giờ hoạt động quy định (thông thường từ 250 - 600 giờ tùy phẩm cấp nhớt) hoặc sau mỗi chuyến biển dài ngày. Lưu ý: Luôn thay lọc nhớt đồng thời với việc thay nhớt.

Chọn đúng phẩm cấp độ nhớt (SAE) và tiêu chuẩn (API):

Lựa chọn độ nhớt (như 15W-40, 20W-50) phù hợp với độ cũ/mới của động cơ và tuân thủ các tiêu chuẩn API (CF-4, CH-4, CI-4) theo khuyến nghị của nhà sản xuất máy.

Sử dụng dầu nhớt hàng hải chuyên dụng:

Không dùng nhớt xe tải, xe hơi để đổ cho máy tàu. Cần chọn các dòng nhớt được thiết kế đặc biệt cho môi trường biển với chỉ số độ kiềm (TBN) cao để trung hòa axit từ nhiên liệu chứa lưu huỳnh.

Giải pháp bôi trơn hoàn hảo từ các dòng nhớt PTT Seatech

Thấu hiểu những điều kiện hoạt động khắc nghiệt trên biển, thương hiệu dầu nhớt hàng đầu PTT Lubricants đã phát triển dòng sản phẩm SEATECH chuyên biệt, được SIAM Brothers Việt Nam phân phối chính hãng. Sản phẩm được chia thành 3 dòng đáp ứng cho từng dải công suất máy tàu:

SEATECH 5000: Bảo vệ tối ưu cho tàu cá hạng trung

SEATECH 5000 là dầu động cơ diesel đa cấp chất lượng cao, được phát triển dành riêng cho động cơ diesel của tàu đánh cá.

• Ứng dụng: Sử dụng cho tàu cá lớn từ 100 - 200 mã lực.
• Tiêu chuẩn kỹ thuật: Cấp độ nhớt 20W-50 và 15W-40. Đạt tiêu chuẩn API CF-4.
• Khả năng làm sạch: Giữ sạch động cơ với phụ gia tẩy rửa giúp làm sạch tốt hơn và phân tán muội than.
• Bảo vệ toàn diện: Cung cấp khả năng bôi trơn tốt nhất, ngăn ngừa mài mòn, ăn mòn và rỉ sét. Sản phẩm giúp duy trì độ nhớt, ngăn chặn tắc nghẽn trong đường dẫn dầu động cơ và bộ lọc trong suốt chu kỳ thay dầu.
• Chu kỳ thay dầu: Thời gian thay dầu từ 25 - 30 ngày, lên đến 600 giờ.

SEATECH 6000: Kiểm soát muội than vượt trội cho tàu 300 - 500 mã lực

SEATECH 6000 là dầu động cơ diesel hàng hải hiệu suất cao, giúp giải quyết triệt để vấn đề nhớt bị đặc nhờ khả năng cải thiện hiệu suất, kiểm soát quá trình oxy hóa và muội than.

• Ứng dụng: Sử dụng cho tàu cá lớn từ 300 - 500 mã lực.
• Tiêu chuẩn kỹ thuật: Cấp độ nhớt 20W-50 và 15W-40. Đạt tiêu chuẩn API CH-4.
• Chống mài mòn hiệu quả: Xử lý muội than, bảo vệ xi lanh và hệ thống van khỏi mài mòn, giúp động cơ sạch hơn, kéo dài tuổi thọ các bộ phận.
• Ngăn ngừa rỉ sét: Ngăn ngừa tốt hơn tình trạng rỉ sét và ăn mòn động cơ khi sử dụng nhiên liệu có hàm lượng lưu huỳnh cao, nhờ khả năng giữ TBN tốt.
• Chu kỳ thay dầu: Kéo dài chu kỳ thay dầu với sự ổn định nhiệt và oxy hóa vượt trội. Thời gian thay dầu từ 30 - 40 ngày, lên đến 800 giờ.

SEATECH 6500: Đỉnh cao công nghệ cho tàu công suất lớn 500 - 5000 mã lực

SEATECH 6500 là dầu động cơ diesel hàng hải cao cấp, được bổ sung công nghệ DDL Booster giúp làm sạch động cơ và ngăn ngừa sự hình thành cặn bùn trên một dải nhiệt độ rộng, giúp kéo dài tuổi thọ cho các bộ phận động cơ.

• Ứng dụng: Sử dụng cho tàu cá lớn từ 500-5000 mã lực. Đặc biệt được phát triển cho các tàu đánh cá hiện đại sử dụng hệ thống phun nhiên liệu Common Rail.
• Tiêu chuẩn kỹ thuật: Cấp độ nhớt 20W-50 và 15W-40. Đạt tiêu chuẩn API CI-4.
• Công nghệ làm sạch DDL Booster: Độ sạch động cơ tuyệt vời nhờ công nghệ DDL Booster, giúp làm sạch cặn piston và phân tán hạt muội hiệu quả.
• Bảo vệ trong môi trường khắc nghiệt: Bảo vệ động cơ tốt hơn, chống lại gỉ sét và ăn mòn trong môi trường axit khắc nghiệt nhờ khả năng giữ TBN đủ cao.
• Chu kỳ thay dầu: Kéo dài khoảng thời gian thay dầu với độ ổn định nhiệt và chống oxy hóa cao. Thời gian thay dầu từ 40 - 50 ngày, lên đến 1000 giờ.

Việc lơ là trong khâu chọn và bảo dưỡng dầu nhớt khiến xảy ra tình trạng nhớt đen, đặc, hao hụt kéo dài, sẽ dẫn đến những thiệt hại kinh tế khó lường và đe dọa sự an toàn trên biển. Do đó, bà con hãy luôn chủ động trang bị kiến thức nhận biết dấu hiệu bất thường và lựa chọn sử dụng các dòng dầu nhớt hàng hải chuyên dụng chất lượng cao như PTT Seatech chính là sự đầu tư khôn ngoan và tiết kiệm nhất về dài hạn.

Hơn 30 năm đồng hành cùng bà con ngư dân qua hàng triệu chuyến vươn khơi, SIAM Brothers Việt Nam luôn giữ vững cam kết mang đến những sản phẩm bôi trơn chất lượng cao, bảo vệ máy tàu bền bỉ trước mọi sóng gió. Để được tư vấn kỹ thuật chi tiết và chọn đúng dòng nhớt phù hợp, hãy liên hệ ngay với SIAM Brothers Việt Nam qua số điện thoại 0962 649 978 hoặc truy cập website www.siambrothersvietnam.com.

Cùng SIAM Brothers Việt Nam – Vững tâm bám biển, rẽ sóng thành công!